Teknopark 2026: Yabancı Yatırımcı İçin Vergi ve Uyum Rehberi

Mevzuat notu — 11 Eylül 2026: Bu rehber 4691 sayılı Kanun, 10803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 49 No.lu YMM Tebliği, GİB’in 2026 ücret ve asgari kurumlar vergisi rehberleri, KDV Genel Uygulama Tebliği, SGK’nın güncel teşvik açıklaması ve yerel/küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi düzenlemesiyle kontrol edildi. Teknopark kabulü ve teşvik hesabı şirket, proje, personel ve dönem verisiyle yapılır.

Teknoparkın pazarlama cümlesi “yüzde 100 kurumlar vergisi istisnası”dır. Doğru karar cümlesi ise şudur: 31 Aralık 2028’e kadar, bölgede yürütülen uygun yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetinden doğan net kazanç istisnadır. Şirketin diğer gelirleri, uygun olmayan hizmetleri, finansman kalemleri ve bölge dışı işleri kendiliğinden istisna olmaz.

Yabancı yatırımcı için dosya beş ayrı testten geçmelidir: hukuki yapı, proje kabulü, kazanç ayrıştırması, personel teşviki ve uluslararası vergi etkisi. Bu testlerden biri zayıfsa “yüzde sıfır vergi” sunumu yanlış yatırım kararına dönüşebilir.

Hızlı karar tablosu

1. Önce yapı: Türk şirketi, şube veya irtibat bürosu

4691 sayılı Kanunda girişimci; bölgedeki hizmet ve imkânlardan yararlanmak isteyen gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlanır. Uygulamada yabancı yatırımcının Türkiye’de ticari faaliyeti, vergi kaydı, personeli ve sözleşme ilişkisini taşıyabilecek bir yapı kurması gerekir.

• Türk A.Ş. veya Ltd.: Yatırım, çalışan pay planı, yerel sözleşme ve ileride hisse devri için çoğu büyüme planında daha temiz ayrışır.
• Yabancı şirket şubesi: Dar mükellef kurum olarak mümkün olabilir; ana şirket sorumluluğu, kazanç atfı ve transfer fiyatlandırması ayrıca modellenir. Bölgenin belge ve kabul yaklaşımı başvuru öncesinde doğrulanır.
• İrtibat bürosu: Ticari faaliyet ve gelir üretemez. Teknopark içindeki ticari yazılım/Ar-Ge operasyonunun taşıyıcısı değildir.

Şirket veya şube kurmak Teknopark hakkı vermez. Yönetici şirket, projenin teknik yenilik niteliğini, süresini, ekibini ve bölgeyle bağını değerlendirir. Kabul edilen proje dışındaki satış veya hizmet faaliyeti için ayrı muhasebe ve sözleşme akışı gerekir.

Başvuru, proje-kazanç ayrıştırması ve bordro kontrolünün birlikte kurulması için Teknopark mali müşavirliği hizmet kapsamını inceleyebilirsiniz.

2. Kurumlar vergisi istisnası nasıl hesaplanır?

İstisna bir hasılat istisnası değil, kazanç istisnasıdır. Uygun faaliyetin hasılatından o faaliyete ait maliyet ve giderler düşülür. Ortak giderler tutarlı bir dağıtım anahtarıyla ayrılır.

Bazı gayrimaddi hak kazançlarında nitelikli harcama/toplam harcama oranı da istisnayı sınırlayabilir. Satın alınan teknoloji, ilişkili taraftan alınan hizmet, proje başlangıç tarihi ve fikrî hakkın kimde olduğu dosyada birlikte test edilmelidir.

Basit hesap modeli

Bu modelde “toplam ciro × yüzde 25” yaklaşımı kullanılmaz. Banka geliri, destek hizmeti, seri üretim payı ve ortak gider hatası istisna kazancı şişirebilir.

3. Yurt içi asgari kurumlar vergisi ayrı rejimdir

GİB’in 2026 yurt içi asgari kurumlar vergisi rehberi, 4691 sayılı Kanun geçici 2 kapsamındaki Teknoloji Geliştirme Bölgesi kazanç istisnasını asgari vergi matrahından düşülen istisnalar arasında sayar. Bu nedenle Teknopark istisnası, yalnız “şirket yüzde 10 asgari vergi öder” denilerek etkisizleştirilemez.

Ancak bu sonuç istisna dışı kazançları ortadan kaldırmaz. KVK 32/C hesabı; ticari bilanço kârı, kanunen kabul edilmeyen giderler, diğer istisnalar ve indirimlerle birlikte ayrı çalışma kâğıdında kurulmalıdır.

4. Yüzde 3 yatırım yükümlülüğü: 2026 parametreleri

10803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı 1 Ocak 2026’dan itibaren şu parametreleri belirler:

• Yıllık beyannamede istisna edilen kazanç eşiği: 5.000.000 TL ve üzeri,
• Pasifte geçici hesaba aktarılacak oran: yüzde 3,
• Yıllık aktarım üst sınırı: 100.000.000 TL.

Aktarılan tutar, beyannamenin verildiği yıl sonuna kadar Türkiye’de yerleşik girişim sermayesi yatırım fonu payına, girişim sermayesi yatırım ortaklığına veya Kanundaki şartları sağlayan kuluçka merkezi girişimcisine sermaye olarak yönlendirilir. Muhasebe hesabı açmak tek başına yeterli değildir; yatırımın türü, tarihi ve banka/saklama kanıtı dosyada bulunmalıdır.

Pasife aktarılması veya süresinde yatırıma dönüştürülmesi gereken tutar yerine getirilmezse Kanundaki yaptırım, ilgili dönemde istisna edilen kazancın yüzde 20’sinin istisna dışında kalmasıdır. Zamanında alınmayan vergi, vergi ziyaı cezası olmadan tarh edilir; faiz ve diğer usul sonuçları ayrıca değerlendirilir.

Geçiş dönemi özel hesap dönemleri veya 2025 kazancının 2026’da beyanı gibi dosyalarda yalnız kazancın yılına bakarak eski eşiği kullanmayın. Kararın 1 Ocak 2026 yürürlük tarihi ile beyannamenin ve yatırım yükümlülüğünün doğduğu tarih birlikte kontrol edilmelidir.

5. YMM tasdiki: 31 Ocak efsanesini düzeltelim

49 Sıra No.lu Tebliğ, 2025 hesap dönemi ve izleyen dönemlerde bazı istisna ve indirimleri YMM tasdik raporuna bağladı. Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde elde edilen kazanç istisnası da kapsamdaki konular arasındadır.

Tebliğde 2025 hesap dönemi için:

• Beyannamede ayrı satırı bulunan her bir istisna veya indirim 500.000 TL’yi aşarsa,
• Bu kalemlerin hiçbiri tek başına eşiği aşmasa bile toplam 1.000.000 TL’yi aşarsa

tasdik zorunluluğu doğar. Sonraki dönemlerde bu tutarlar, Tebliğdeki yeniden değerleme formülüne göre artırılır; dosyanın ait olduğu yıl için güncel tutar ayrıca kontrol edilir.

En kritik düzeltme şudur: Tebliğ 49, “31 Ocak’a kadar tam tasdik sözleşmesi yoksa Teknopark istisnası o yıl otomatik silinir” demez. İki yol vardır:

1. Gelir/kurumlar vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporu için ayrı sözleşme ve rapor,
2. Süresinde yapılmış tam tasdik kapsamında, aynı testlerin tam tasdik raporunun ayrı bölümünde gösterilmesi.

Kurumlar vergisi istisna tasdik raporu, beyannameyle birlikte veya beyanname verme süresinin bitimini izleyen iki ay içinde elektronik gönderilir. Rapor zamanında verilmezse VUK mükerrer 227 uyarınca ek süre verilir; hak, bu ek sürede de rapor sunulmazsa kullanılamaz. Ayrıca özel usulsüzlük cezası gündeme gelir.

Bu nedenle kontrol takvimi “Ocak sonu ya hep ya hiç” değil; sözleşme türü, beyanname tarihi, iki aylık rapor süresi, olası GİB uzatması ve VUK ek süresini ayrı satırlarda göstermelidir.

6. Bordro teşvikleri üç ayrı mekanizmadır

Gelir vergisi stopaj teşviki

Ar-Ge, tasarım ve uygun destek personelinin kapsamdaki görev ücretleri için hesaplanan gelir vergisi, asgari ücret istisnasına isabet eden vergi düşüldükten sonra muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde terkin edilir. 1 Ağustos 2025’ten itibaren teşvike esas ücret kısmı kişi başına aylık brüt asgari ücretin 40 katıyla sınırlıdır.

Bu bir “ücret gelir vergisinden tamamen muaf” modeli değildir. Personelin niteliği, proje kaydı, bölge içi/dışı çalışma süresi ve aylık bordro hesabı kanıtlanır.

SGK işveren hissesi desteği

5746 sayılı Kanun kapsamındaki şartlar sağlanırsa, kapsamdaki personelin ücretleri üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin yarısı 31 Aralık 2028’e kadar karşılanır. Yasal bildirim süresi, borç durumu, personel kapsamı ve prime esas kazanç tavanı ayrı kontrol edilir. Diğer prim indirimleriyle etkileşim nedeniyle tek bir “net SGK oranı” bütün şirketler için sabit değildir.

Destek personeli ve damga vergisi

Destek personeli sayısı Ar-Ge/tasarım personelinin yüzde 10’u ile sınırlıdır; toplam personeli 15’i aşmayan işletmeler için Kanundaki yüzde 20 sınırı ayrıca uygulanabilir. Kapsamdaki ücret kâğıtları için damga vergisi istisnası da personel, görev ve ücret tavanı şartlarıyla birlikte test edilir.

7. KDV istisnası bütün Teknopark gelirini kapsamaz

KDV Kanunu geçici 20; bölgede üretilen sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, sektörel, internet, oyun, mobil ve askerî komuta-kontrol uygulama yazılımlarının teslim ve hizmetlerini sayar.

Bu liste nedeniyle şu ayrımlar önemlidir:

• Yazılım güncellemesi kapsama girebilir; bağımsız bakım veya genel teknik destek her durumda girmez.
• Donanım, reklam, eğitim ve danışmanlık yazılım etiketiyle KDV’siz olmaz.
• Yazılım üretimi için yapılan mal ve hizmet alımları genel olarak KDV’ye tabidir.
• Geçici 20 uygulaması kısmi istisna niteliğindedir; indirilemeyen yüklenilen KDV için genel bir iade varsayılmaz.
• İhraç edilen yazılım/hizmet ayrıca ihracat istisnası şartlarını sağlıyorsa KDV Kanununun 11 ve 12’nci maddeleri kapsamında farklı sonuç doğabilir.

Bu nedenle kurumlar vergisi istisna matrisi ile KDV matrisi aynı değildir. Fatura satırı bazında ürün, kullanım hakkı, güncelleme, destek ve ihracat ayrılmalıdır.

8. Aylık ve yıllık kanıt dosyası

TEKNOPORTAL veya yönetici şirketin kullandığı güncel sistemde istenen personel ve proje bildirimleri aylık kapanışla mutabık olmalıdır. Sistem adı veya ekranı değişebilir; asıl kontrol, yönetici şirket kaydı ile bordro ve muhasebenin aynı veriyi göstermesidir.

9. 750 milyon avro eşiğinde Pillar Two testi

Nihai ana işletmenin konsolide hasılatı, önceki dört hesap döneminin en az ikisinde 750 milyon avro karşılığı TL sınırını geçiyorsa yerel ve küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi gündeme gelir.

Teknopark istisnası vergi yükünü düşürebilir; fakat sonuç tek bir Türk bağlı şirket için “yüzde 15 eksi sıfır” değildir. Türkiye’deki aynı gruba bağlı işletmelerin GloBE kazanç ve vergileri ülke bazında birleştirilir. Ertelenmiş vergi, güvenli liman, maddi duran varlık ve personel indirimi, nitelikli yerel asgari tamamlayıcı vergi ve dönemsel seçimler birlikte hesaplanır.

2026’da yayımlanan güvenli liman ve uygulama kararları nedeniyle yatırım modeli üç ayrı katman göstermelidir:

1. 4691 sayılı Kanun kurumlar vergisi istisnası,
2. KVK 32/C yurt içi asgari kurumlar vergisi,
3. KVK ek maddeler 1-13 yerel/küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi.

Uygulama sırası

1. Türkiye ekibinin ürün geliştirme, satış, destek ve yönetim görevlerini ayırın.
2. A.Ş./Ltd. ile şubeyi yatırım, sorumluluk, transfer fiyatlandırması ve çıkış planıyla karşılaştırın.
3. Yönetici şirkete sunulacak projede teknik belirsizlik, yenilik, iş paketi, personel ve çıktıyı kanıtlayın.
4. Sözleşme ve fatura satırlarını uygun proje gelirine bağlayan hesap planını faaliyet başlamadan kurun.
5. Bordroda stopaj, SGK ve damga vergisini üç ayrı kontrol olarak çalıştırın.
6. İstisna kazancı tahminini yıl içinde güncelleyip 5 milyon TL eşiği ve yüzde 3 yatırım takvimini izleyin.
7. YMM sözleşme yolunu ve rapor teslim tarihini 49 No.lu Tebliğe göre belirleyin.
8. Grup 750 milyon avro eşiğine yakınsa Türkiye ülkesel GloBE modelini yatırım kararıyla aynı anda hazırlayın.

Ana şirketle hizmet, lisans veya finansman ilişkisi bulunan yapılarda Türkiye tarafındaki mukimlik, stopaj, ÇVÖA ve transfer fiyatlandırması incelemesi için uluslararası vergi danışmanlığı kapsamına bakın.

Resmî kaynaklar

• Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı — 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu
• Gelir İdaresi Başkanlığı — 10803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı
• Resmî Gazete — 49 Sıra No.lu SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği
• Gelir İdaresi Başkanlığı — 2026 Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi Rehberi
• Gelir İdaresi Başkanlığı — 2026 Ücret Geliri Vergi Rehberi
• Sosyal Güvenlik Kurumu — Güncel Sigorta Primi Teşvik, Destek ve İndirimleri
• Gelir İdaresi Başkanlığı — KDV Genel Uygulama Tebliği
• Gelir İdaresi Başkanlığı — Yerel ve Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi

Yabancı yatırımcı Teknopark dosyasını yapı, proje, kazanç, bordro ve Pillar Two katmanlarıyla birlikte test etmek için kısa formda durumu paylaşın.