Anonim Şirket (A.Ş.) Kuruluşu

Yatırım ve yönetişim araçları geniş sermaye şirketi — en az 250.000 TL sermaye ve tescil öncesi %25 nakit ödeme.

← Şirket Kuruluş'a dön Yatırım odaklı

Kısa bilgi

Kuruluş süresi
Belge, banka ve sicil takvimine bağlı
Minimum sermaye
250.000 TL (en az 1/4'ü kuruluşta)
Tahmini maliyet
Ortak ve belge kapsamına göre teklif
Sorumluluk
Özel borçlarda sınırlı; yönetici sorumluluğu ayrıca incelenir
Vergi tabanı
Kurumlar Vergisi (%25)
Yönetim
Yönetim Kurulu zorunlu

Genel bakış

Anonim Şirket (A.Ş.), yatırım, pay devri ve kurumsal yönetişim seçenekleri nedeniyle büyüme planlı işletmeler için güçlü bir adaydır; ancak her yatırım planında otomatik olarak doğru yapı değildir. Asgari sermaye 250.000 TL'dir. Nakit sermaye taahhüdünün en az %25'i tescilden önce, kalanı tescili izleyen 24 ay içinde ödenir. Yönetim kurulu zorunludur.

Çok ortaklı kuruluşta banka yazısı yalnız toplam ödemeyi değil, para yatıran her kurucunun ad/unvanını ve yatırdığı tutarı göstermeli; toplam ve dağılım esas sözleşmedeki taahhütlerle uyuşmalıdır. Bir ortağın diğer kurucular adına yaptığı ödeme doğru dağılım gösterilmeden belgelenirse sicil dosyası iade edilebilir.

Pay senedi çıkarılması ve gerçek kişi ortağın pay satışındaki GVK mükerrer 80 değerlendirmesi ayrı bir hukuk ve vergi çalışmasıdır. Senedin türü, çıkarma kararı, teslimi, iktisap tarihi ve elde tutma süresi belgelenmeden “otomatik %0 vergi” sonucu kurulamaz. Çalışan pay planı, halka arz veya Nitelikli Hizmet Merkezi gibi sonraki adımlar da kendi şartlarıyla ayrıca tasarlanır.

Kimler için uygun

  • Startup kurucuları (yatırım turu hedefi olan)
  • Yüksek büyüme planlı girişimler
  • Halka arz hedefli şirketler
  • Nitelikli Hizmet Merkezi şartlarını ayrıca inceleyen uluslararası gruplar
  • Yabancı sermayeli yatırım yapıları
  • Holding yapıları

Kimler için UYGUN DEĞİL

  • Yan gelir veya freelance işler (şahıs/Ltd. yeterli)
  • Düşük ciro projeksiyonu olan KOBİ (Ltd. yeterli)
  • Yatırım planı OLMAYAN ufak işletmeler

Avantajlar

  • Pay senedi ve elde tutma şartları sağlanırsa gerçek kişi ortak için GVK mükerrer 80 analizi yapılabilir
  • Çalışan pay ve opsiyon planları şirket ve vergi şartlarına göre tasarlanabilir
  • Pay devri, Ltd. yapısından farklı şekil ve kayıt kurallarına tabidir
  • Halka arz imkânı (Borsa İstanbul)
  • Yatırımcı dostu yapı (VC, melek, kurumsal)
  • Yatırım ve yönetişim araçları için geniş sözleşme alanı
  • Şartları sağlanan hizmet ihracı kazançlarında KVK md. 10/1-ğ incelemesi
  • Teknopark ve Ar-Ge teşvikleri için uygunluk başvurusu yapılabilir

Dikkat

  • Nakit taahhüdün en az %25'i tescilden önce ödenir
  • Yönetim Kurulu zorunlu; olağan genel kurul her faaliyet dönemi için yapılır
  • Bağımsız denetim eşik üzerinde zorunlu
  • Daha yüksek kuruluş ve sürdürme maliyeti
  • Damga vergisi ve noter masrafları yüksek

Süreç

  1. 01

    Yapı kararı

    Sermaye, ortaklık, yönetim, pay devri, ünvan ve faaliyet kararları.

  2. 02

    Esas sözleşme + hukuk koordinasyonu

    MERSİS esas sözleşmesi; özel yatırım/hissedar sözleşmeleri için avukatla koordinasyon.

  3. 03

    Banka yazısı + sermaye

    Her kurucunun taahhüt ve ödemesinin esas sözleşmeyle mutabakatı; en az %25 nakit ödeme.

  4. 04

    MERSİS + Ticaret Sicili

    Online başvuru, imza, oda, tescil ve ilan işlemleri.

  5. 05

    Vergi + e-altyapı

    Vergi açılışı ve faaliyete göre e-imza/e-belge takvimi.

  6. 06

    Operasyonel banka hesabı

    Tescil sonrası ayrı müşteri kabulü ve KYC/AML incelemesi.

  7. 07

    Yönetim ve pay kayıtları

    Yönetim kurulu, pay defteri ve gerekiyorsa pay senedi kararlarının hukuk/vergi kontrolü.

  8. 08

    Yönetim Kurulu kurulumu

    YK üyeleri, başkan, denetçi (ihtiyaç halinde).

Teslimatlar

  • Esas sözleşme + özel hukuk sözleşmeleri için koordinasyon notu
  • Kurucu, sermaye taahhüdü ve banka yazısı mutabakat tablosu
  • Yönetim Kurulu kuruluş tutanağı
  • Ticaret Sicil Gazetesi ilanı
  • Vergi numarası + vergi levhası + imza sirküleri
  • E-altyapı aktivasyonları
  • Cap table Excel/Carta dosyası
  • Yatırım turu hazırlık checklist

Gerekli belgeler

  • Kurucu ortak kimlikleri
  • İkametgah belgeleri
  • İmza beyannameleri
  • Adres bilgisi
  • Faaliyet konusu (NACE)
  • Sermaye tutarı + ortak payları
  • Yönetim Kurulu üye bilgileri

Maliyet

Ortak ve belge kapsamına göre sabit proje teklifi; sicil/oda, noter, banka, tercüme, hukuk ve denetim giderleri ayrıca gösterilir.

Süre

Tescil süresi dosya ve sicile; operasyonel hesap ise bankanın ayrı KYC/AML incelemesine bağlıdır.

Vergi avantajları ve istisnalar

Pay Senedi Satış Kazancı Değerlendirmesi

GVK mükerrer md. 80/1

Gerçek kişi ortağın usulüne uygun çıkarılıp teslim edilmiş pay senedini iki yıldan fazla elde tutması halinde GVK mükerrer 80 kapsamında değerlendirme yapılır; otomatik sıfır vergi vaadi değildir.

ESOP — Çalışan Hisse Opsiyonu

GVK md. 17

A.Ş.'lerin çalışanlarına verdiği hisse opsiyonu programları — belirli koşullarda kısmi vergi avantajı.

Nitelikli Hizmet Merkezi (NHM) İndirimi

7582 sayılı Kanun

En az üç ülkede faal ilişkili şirketlere hizmet ve yurt dışı hasılat gibi şartlar sağlanırsa nitelikli kazanç indirimi ayrıca incelenir.

Yasal dayanaklar

  • Türk Ticaret Kanunu (TTK) — 6102 sayılı
  • TTK md. 329-562 — A.Ş. hükümleri
  • GVK mükerrer md. 80/1 — pay senedi satış kazancı değerlendirmesi
  • GVK md. 17 — şartlı çalışan pay senedi istisnası

Sıkça sorulanlar

Pay senedini ne zaman çıkarmalıyım?

Pay senedinin türü, sermayenin ödeme durumu, yönetim kurulu kararı, teslim ve iktisap tarihi birlikte planlanır. GVK mükerrer 80 sonucu somut belge ve elde tutma süresine bağlıdır; kuruluşta bastırılmadığı için otomatik olarak kaybedildiği veya her durumda %0 vergi sağladığı söylenemez.

A.Ş. min. 250K TL sermayeyi ödeyemiyorum, ne yapayım?

Nakit sermaye taahhüdünün en az %25'i tescilden önce, kalanı tescili izleyen 24 ay içinde ödenir. Bu ödeme planı uygun değilse Ltd. seçeneği ve sonraki tür değiştirme maliyeti birlikte modellenir; dönüşümün pay senedi vergilemesine etkisi somut tarihler ve belgelerle ayrıca incelenir.

Yabancı VC için Delaware C-Corp mi A.Ş. mi?

Yatırımcının fon belgeleri ve yatırım politikası belirleyicidir; tüm ABD fonlarının tek bir yapı talep ettiği söylenemez. Delaware üst şirket, Türk A.Ş. veya başka bir yapı seçilmeden önce yatırımcı şartları, kontrol, değerleme, vergi ve olası yeniden yapılanma birlikte incelenmelidir.