Genç Girişimci Kazanç İstisnası
GVK mükerrer md. 20
Yaş, ilk mükellefiyet ve işe başlama şartları sağlanırsa üç vergilendirme dönemi boyunca yıllık güncel limite kadar istisna uygulanabilir.
Şahıs Şirketi Kuruluşu
Tek kişilik gerçek kişi işletmesi — asgari sermaye gerekmez; işletme borçları için kişisel sorumluluk doğar.
← Şirket Kuruluş'a dön Hızlı başlangıç
Kısa bilgi
- Kuruluş süresi
- Vergi kaydı ve yoklamaya bağlı
- Minimum sermaye
- Sermaye gerekmez
- Tahmini maliyet
- Faaliyet ve belge kapsamına göre teklif
- Sorumluluk
- Sınırsız (kişisel)
- Vergi tabanı
- Gelir Vergisi (GVK)
- Defter tutma
- İşletme hesabı veya bilanço
Genel bakış
Şahıs işletmesi, gerçek kişinin kendi adına ticari veya mesleki faaliyete başlamasıdır. Asgari sermaye gerekmez ve kuruluş adımları sermaye şirketine göre daha sade olabilir; ancak işletme ile kişi arasında ayrı bir tüzel kişilik bulunmadığından borçlar için kişisel sorumluluk doğar. Süre, vergi kaydı, adres yoklaması ve faaliyetin niteliğine bağlıdır.
Freelancer, danışman, yazılım geliştirici ve bazı serbest meslek faaliyetleri için uygun olabilir. Yirmi dokuz yaşını doldurmamış ve ilk defa gelir vergisi mükellefi olanlarda GVK mükerrer md. 20 şartları sağlanırsa genç girişimci kazanç istisnası üç vergilendirme dönemi boyunca yıllık güncel limite kadar uygulanabilir.
Çok ortaklı veya yatırım alacak bir yapı için gerçek kişi işletmesi uygun değildir. Ancak ciro tek başına otomatik tür değişikliği eşiği değildir; sorumluluk, kârlılık, ortaklık, yatırım ve dağıtım planı birlikte değerlendirilmelidir.
Kimler için uygun
- Freelance yazılımcı, danışman, tasarımcı
- Yan gelir elde eden çalışanlar (29 altı bilhassa avantajlı)
- Serbest meslek profesyonelleri (avukat hariç)
- Pazaryeri satıcıları (Trendyol, Amazon, Etsy)
- İçerik üreticisi, eğitmen, koç
Kimler için UYGUN DEĞİL
- Yatırım turu planlayan girişimler
- Çoklu ortaklı işletmeler (Ltd./A.Ş. zorunlu)
- Yüksek borç ve kişisel risk taşıyan faaliyetler
- Çalışan hisse opsiyonu (ESOP) ihtiyacı olanlar
Avantajlar
- Sermaye şirketine göre daha sade kuruluş
- Sermaye gerektirmez
- İşlem hacmine göre daha düşük operasyon maliyeti
- Sermaye şirketine göre daha sade kapanış
- Şartları sağlanırsa genç girişimci kazanç istisnası
- Basit defter tutma (işletme hesabı)
- Kar dağıtımı vergisi yok (gelir vergisi ödendiğinde kalan tutar kişisel)
Dikkat
- Sınırsız kişisel sorumluluk — şahsi varlık şirket borcuna karşılık
- Ortaklık yapısı yok — büyütmek için Ltd./A.Ş.'ye dönüşmek gerek
- Yatırım turu için uygun değil (hisse senedi yok)
- ESOP / çalışan hisse opsiyonu kurulamaz
- Kurumsal görünüm zayıf — bazı müşteri ve bankalar A.Ş./Ltd. ister
- Kâr arttıkça artan oranlı gelir vergisi tarifesinin etkisi büyür
Süreç
- 01
Vergi numarası
Bağlı olunacak vergi dairesinden vergi numarası alımı (aynı gün).
- 02
Vergi levhası
Faaliyet kodu + adres + iletişim bilgileri ile levha çıkarımı (aynı gün).
- 03
Defter tasdiki
Yevmiye/işletme defteri noter onayı.
- 04
E-altyapı
E-imza, e-fatura, e-arşiv aktivasyonu (gerekiyorsa).
- 05
SGK
Bağ-Kur (4/b) sigortalı tescili.
Teslimatlar
- Vergi numarası + vergi levhası (PDF)
- Onaylanmış defterler
- E-imza + e-fatura aktivasyonu (talep halinde)
- Bağ-Kur sigortalı tescili
- İlk 30 günlük operasyonel checklist
Gerekli belgeler
- Kimlik fotokopisi (T.C.)
- İkametgah belgesi (e-Devlet'ten alınır)
- İmza beyannamesi
- Adres bilgisi (kira sözleşmesi veya tapu)
- Faaliyet kodu seçimi (NACE)
Maliyet
Faaliyet ve belge kapsamına göre proje teklifi; noter, e-imza ve üçüncü taraf giderleri ayrıca gösterilir.
Süre
Vergi kaydı, adres yoklaması ve faaliyete özel izinlere bağlıdır; sabit gün taahhüdü verilmez.
Vergi avantajları ve istisnalar
Basit Usul Vergilendirme
GVK md. 47-48
Yıllık cirosu belirli sınırın altında kalan küçük esnaf için basitleştirilmiş vergilendirme (her sektör için geçerli değildir).
Yasal dayanaklar
- Gelir Vergisi Kanunu (GVK)
- GVK mükerrer md. 20 — Genç Girişimci Kazanç İstisnası
- Vergi Usul Kanunu (VUK)
- SGK Kanunu — 5510 sayılı, Bağ-Kur (4/b)
Sıkça sorulanlar
Şahıs şirketi mi Limited mi? Hangisi daha uygun?
Karar ortak sayısı, kişisel sorumluluk, kârlılık, kamu borcu riski, yatırım ve para çekme/dağıtım planına bağlıdır. Ciro tek başına otomatik şirket türü belirlemez.
Genç Girişimci İstisnasından nasıl yararlanırım?
29 yaş altı + ilk defa mükellef olma şartı şart. Faaliyet başlangıcından itibaren 10 gün içinde vergi dairesine "İlk Defa Mükellef Olma" beyanı verirsiniz. Faaliyet başladığında bu şartları sağlıyorsanız, sonraki yıllarda yaş geçse de istisna devam eder (3 yıl).
Şahıs şirketinden Limited'e geçiş nasıl olur?
Doğrudan dönüşüm yoktur. Limited Şirket yeni kurulur, şahıs şirketi devir/satış yoluyla Limited'e aktarılır. Süreç 2-4 hafta, devir bedelinin vergisel etkisi değerlendirilmeli.
Sınırsız sorumluluk pratikte ne demek?
Şirket borçlu olduğunda, alacaklı sadece şirket varlıklarına değil sizin kişisel varlıklarınıza (ev, araba, banka hesabı) yönelebilir. Bu yüzden büyük borç riski olan işlerde (üretim, ithalat) şahıs şirketi mantıksızdır.