Yabancı Çalışan Çalışma İzni, Vergi ve Bordro
Çalışma izni uygunluğunu, SGK başlangıcını, vergi mukimliğini ve aylık bordroyu aynı işe giriş dosyasında yönetin.
Kapsam
Yabancı çalışan dosyası dört ayrı test gerektirir: çalışma izni veya muafiyet, Türkiye sosyal güvenlik kapsamı veya sözleşme muafiyeti, iç hukuk ve ÇVÖA kapsamında vergi mukimliği, son olarak ücretin Türk bordrosunda vergilenmesi. İkamet süresi tek başına çalışma hakkı vermez; “183 gün geçti, otomatik tam mükellef oldu” yaklaşımı da GVK’nin ikametgâh, bir takvim yılında devamlı altı aydan fazla oturma ve geçici görev istisnalarıyla vergi anlaşması hükümlerini atlar.
- Yurt içi, yurt dışı, uzatma, bağımsız izin, çalışma izni muafiyeti ve kapsam dışı statü ayrımı
- Genel kriterler — yabancı başına beş Türk çalışan; yeni/faal işyerinde ödenmiş sermaye, satış veya ihracat testi
- Pozisyona göre ücret eşiği — üst düzey yönetici/pilot 5, mühendis/mimar 4, diğer yönetici 3, uzman/usta 2 asgari ücret katı ve diğer işler için asgari ücret
- Bilişim işyerindeki nitelikli yazılım, veri tabanı, mobil, ağ-güvenlik ve kurumsal mimari rolleri için güncel kriter istisnası kontrolü
- Yabancı şirket ortağında sermaye payı, ortaklık oranı ve yedinci aydan başlayan istihdam koşullarının ayrı testi
- Çalışmaya başlama/sona erme ve iznin iptalini gerektiren haller için Bakanlığa 15 günlük bildirim takvimi
- SGK başlangıcı — izin/yurda giriş/tebliğ tarihine göre bir aylık yükümlülük penceresi ve prime esas ücret tutarlılığı
- Sosyal güvenlik sözleşmesi olan ülkede geçici görevlendirme süresi ve muafiyet belgesinin ülke bazında kontrolü
- GVK ikametgâh ve devamlı altı ay testi, GVK 5 geçici görev istisnaları ve ilgili ÇVÖA mukimlik/183 gün maddesi
- Türk bordrosu — 2026 gelir vergisi tarifesi, asgari ücret gelir/damga vergisi istisnası, SGK ve yan haklar; AGİ uygulanmaz
- Birden fazla işveren, yabancı işverenden doğrudan ücret, Türkiye stopajı ve yıllık beyan eşiklerinin ayrı değerlendirilmesi
- İrtibat bürosu GVK 23/14 ile NHM/QSC GVK 23/1-20 ücret istisnalarının ödeme, görev ve kaynak koşullarıyla ayrı testi
- Tax equalization/gross-up, gölge bordro ve ana ülke vergi danışmanıyla veri değişim takvimi
- İşe giriş, işveren/pozisyon değişikliği, izin uzatma ve Türkiye’den çıkış kontrol listesi
Süreç
- 01
Ön uygunluk
Başvuru türü, görev, sektör, ücret, işveren mali yeterliliği ve istisnalar güncel kriterlerle test edilir.
- 02
İzin ve sözleşme
Başvuru kanalı, iş sözleşmesi, görev tanımı ve destek belgeleri eşleştirilir; sonuç garantisi verilmez.
- 03
Vergi ve SGK kararı
Seyahat günleri, ikametgâh, ÇVÖA, sosyal güvenlik sözleşmesi ve görevlendirme belgesi birlikte incelenir.
- 04
İşe giriş ve bordro
İzin/yurda giriş/tebliğ tarihleri izlenir; SGK, Bakanlık bildirimi ve bordro başlangıcı kanıtları dosyalanır.
- 05
Aylık ve yıllık kontrol
Ücret, yan hak, kur, izin koşulu, stopaj ve yıllık beyan ihtiyacı dönemsel olarak mutabık tutulur.
Sıkça sorulanlar
Yabancı çalışan 183 gün geçince otomatik tam mükellef olur mu?
Hayır. İç hukukta ikametgâh ile bir takvim yılında devamlı olarak altı aydan fazla oturma testi ve GVK 5’teki geçici görev istisnaları birlikte incelenir. İlgili ÇVÖA ayrıca 183 gün, işveren ve ücretin hangi işyerince taşındığı gibi koşullar içerebilir; iki ülke mukimliği varsa anlaşmadaki bağlama kuralları uygulanır.
İrtibat bürosu ve NHM personelinin vergi pozisyonu nasıl farklı?
İrtibat bürosu ücret istisnası GVK md. 23/14'ün işveren, ödeme ve döviz koşullarına bağlıdır. NHM'de ise yalnız kanunda sayılan hizmetleri doğrudan yapan ve destek personeli dışında kalan nitelikli hizmet personeli için GVK md. 23/1-20 uygulanır; ücretin genel olarak brüt asgari ücretin üç katını, İFM/uygun endüstri bölgesinde beş katını aşmayan kısmı gelir vergisinden istisnadır. İstisna edilen kısma damga vergisi istisnası da uygulanır; SGK pozisyonu ayrıca değerlendirilir.
Yabancı çalışan her durumda Türk SGK’sına girer mi?
Hayır. Türkiye’de hizmet akdiyle çalışan ve 4/a kapsamında olan yabancı için kural olarak SGK yükümlülüğü doğar; ancak Türkiye’nin taraf olduğu sosyal güvenlik sözleşmesindeki geçici görevlendirme hükümleri ve geçerli kapsam belgesi belirli süreyle Türk sisteminden muafiyet sağlayabilir. Ülke, gönderen işveren, görev süresi ve belge ayrı doğrulanır.
Bilişim şirketinde yabancı yazılımcı için beş Türk çalışan şartı var mı?
Güncel kriterlere göre bilişim sektöründeki yazılım geliştirme, veri tabanı, mobil yazılım, sistem-ağ güvenliği ve kurumsal mimari gibi uzmanlık rollerinde istihdam ve mali yeterlilik kriterlerinin uygulanmaması esastır. Görevin gerçekten bu kapsama girmesi gerekir; muafiyet çalışma iznini otomatik hak haline getirmez ve ücret/diğer şartlar ayrıca incelenir.
Resmî kaynaklar
Son mevzuat kaynağı kontrolü: 8 Eylül 2026
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı — güncel çalışma izni değerlendirme kriterleri
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı — çalışma izni başvuru türleri ve uzatma süreleri
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı — yabancı çalışanların sosyal güvenliği ve bildirim süreleri
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı — Uluslararası İşgücü Kanunu ve uygulama mevzuatı
- Sosyal Güvenlik Kurumu — yürürlükteki sosyal güvenlik sözleşmeleri
- Gelir İdaresi Başkanlığı — 2026 Ücret Geliri Vergi Rehberi
- Gelir İdaresi Başkanlığı — çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları
Bir görüşme planlayalım.
Kısa bir tanışma görüşmesi — durumunuza uygun çözümü beraber tasarlayalım.
Görüşme talep etveya WhatsApp ile yaz veya kısa formda durumu paylaş
Bir iş günü içinde yazılı dönüş