Yabancı Çalışan Vergi & Bordro
Türkiye'de yabancı uyruklu çalışanların vergi, bordro, sosyal güvenlik ve çifte vergilendirme yönetimi.
Kapsam
Yabancı uyruklu çalışanın Türkiye'deki vergi ve bordro pozisyonu üç temel boyut üzerinden tasarlanır: (1) çalışma izni + ikamet izni statüsü, (2) GVK md. 3 ve 4 kapsamında tam/dar mükellef durumu, (3) Türkiye'nin ÇVÖA ağı ile çakışan vergi yükümlülüklerinin koordinasyonu. RHQ ve irtibat bürosu personeli için ek istisnalar bu kapsamdadır.
- Çalışma izni süreci — Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı; başvuru + iş sözleşmesi formatı
- Türkiye ikamet izni — Göç İdaresi Genel Müdürlüğü; çalışma izni ile entegre
- Mükellef sınıflandırması — GVK md. 3/4: tam mükellef (≥6 ay Türkiye'de) vs dar mükellef
- Bordro kurulumu — gelir vergisi tarifesi, asgari geçim indirimi, SGK 4/a
- GVK md. 23/14 istisnası — irtibat bürosu/RHQ personeli için yurt dışından ödenen ücret
- ÇVÖA uygulaması — Türkiye ile ülke arası anlaşma kapsamında çifte vergilendirme önleme
- Tax equalization (expat) — şirketin yabancı çalışanın vergi yükünü dengeleme uygulaması
- Yıllık beyanname — dar mükellef için kira, faiz, temettü gibi diğer kazançlar dahil
- Tax residency certificate — yabancı ülkede kullanım için belge düzeni
- Çıkış sürecinde vergi pozisyonu kapanışı — mukimlik değişikliği bildirimi
Süreç
- 01
Statü analizi
Mukimlik testi, çalışma izni durumu, ÇVÖA pozisyonu — 1 hafta.
- 02
Çalışma izni
ÇSGB başvurusu + iş sözleşmesi + sigorta — 1-2 ay.
- 03
Bordro kurulumu
GV tarifesi, SGK, istisna dosyaları aktive edilir.
- 04
Aylık operasyon
Bordro işleme + aylık raporlama; ÇVÖA stopaj koordinasyonu.
Sıkça sorulanlar
Yabancı çalışan Türkiye'de ne zaman tam mükellef olur?
GVK md. 3/4 uyarınca: bir takvim yılında 183 günden fazla Türkiye'de bulunan veya Türkiye'de mukim olduğu kabul edilen yabancı uyruklu kişi tam mükelleftir. Tam mükellefler dünya geneli kazanç üzerinden vergilenir; dar mükellefler sadece Türkiye kaynaklı kazançtan.
İrtibat bürosu ve RHQ personelinin vergi pozisyonu nasıl farklı?
İrtibat bürosu personeli için GVK md. 23/14: ücret yurt dışından döviz ile ödeniyorsa gelir vergisi istisnası. RHQ personeli için 7256 sayılı Kanun md. 13: tüm personel gelir vergisi istisnasıdır (döviz transferi şartı aranmaz). İkisi de SGK ve damga vergisi kapsamındadır.
Tax equalization (vergi dengeleme) nasıl uygulanır?
Expat çalışanların ana ülke vergi yükü esas alınarak Türkiye vergi yükü ile farkın şirket tarafından karşılanması yöntemidir. Sözleşmeye eklenir, brüt-net hesabı buna göre yapılır. Genelde üst yönetim için kullanılır.