Şirkete Araç Aldım, Vergiden Düşerim: 2026'da Bu Cümlenin Yarısı Neden Yanlış?

Mevzuat Notu: Bu yazı 19 Temmuz 2026 itibarıyla 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (md. 40/1, 40/5, 40/7 ve md. 68), 7194 sayılı Kanun, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (md. 30/b, 30/d), 311 ve 332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğleri (332 SN: RG 31.12.2025/33124, 5. Mükerrer), 4760 sayılı ÖTV Kanunu eki (II) sayılı liste, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu (md. 6 ve md. 32) ve 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu (md. 14) esas alınarak hazırlanmıştır. Tavan tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; periyodik olarak revize edilmektedir.

“Aracı şirkete alalım, hem KDV’sini indiririz hem giderini yazarız, vergiden düşer.” Bu cümleyi 2026’da bir patronun ağzından her duyduğumda aynı şeyi söylüyorum: cümlenin ilk yarısı çoğu binek otomobil için yanlış, ikinci yarısı ise yarım doğru. Çünkü binek otomobilde üç ayrı kısıtlama katmanı üst üste biniyor — dört tavan ve tek bir oran — ve “hepsi gider olur” beklentisinin gerçekte azımsanmayacak bir kısmı matrahtan indirilemiyor, KKEG olarak matraha ekleniyor. Asıl mesele ise kimsenin sormadığı bir soruda saklı: aldığınız araç vergi gözünde gerçekten “binek otomobil” mi?

60 Saniyede Özet: Binek otomobilde 2026 tablosu şu dört tavan ve tek orandan ibaret: (a) giderlerin (yakıt, bakım, sigorta) en fazla %70’i indirilir, kalan %30 KKEG olarak matraha eklenir; (b) aylık kira en çok 46.000 TL (KDV hariç) gidere yazılır; (c) alımdaki ÖTV+KDV’nin en fazla 1.200.000 TL’si doğrudan gider olur; (d) amortisman, ÖTV+KDV hariç bedelde 1.380.000 TL, vergiler maliyette veya ikinci el araçta 2.600.000 TL tavanıyla ayrılır. Üstüne binek otomobil alımının KDV’si kural olarak indirilemez (KDVK md.30/b). Ama bütün bu kısıtlamalar tek bir sınıfa, binek otomobile (GTİP 87.03) özgüdür; ticari araçta (87.04) bu binek’e özgü sınırların hiçbiri işlemez (giderin işle ilgisi, belgelenme ve genel KDV şartları her hâlde saklıdır). Doğru soru “hangi araç daha lüks” değil, “bu araç vergi gözünde binek mi ticari mi”.

Binek Otomobil Gider Kısıtlaması Nedir? İki Mekanik, Tek Kural

Binek otomobil gider kısıtlaması, 7194 sayılı Kanun’la 2020 başından itibaren yürürlüğe giren ve Gelir Vergisi Kanunu’nun 40. maddesinin (ticari kazanç) ve 68. maddesinin (serbest meslek kazancı) ilgili bentlerini değiştiren bir düzenlemedir. Amacı basit: işletmenin binek otomobile bağladığı harcamanın matrahı sınırsız aşındırmasını engellemek. Kapsadığı harcamalar da geniş — akaryakıt, bakım-onarım, sigorta, kira, alımdaki vergiler ve amortisman.

Kısıtlamanın kalbini iki farklı mekanik oluşturur; bunları karıştırmak en sık yapılan hatadır.

Birinci mekanik — tavan. Kira, alımdaki ÖTV+KDV ve amortisman için TL cinsinden üst sınır konur. Tavanı aşan kısım gider ya da amortisman olarak dikkate alınamaz. Bu tavanlar her yıl yeniden değerleme oranıyla artar; 2026 tutarları, 2025 yılı yeniden değerleme oranı olan %25,49 (585 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, RG 27.11.2025/33090) uygulanarak belirlendi ve 332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde ilan edildi.

İkinci mekanik — oran. Yukarıdaki tavanlardan bağımsız olarak, binek otomobile ilişkin cari giderlerin (yakıt, bakım, onarım, sigorta ve benzeri) en fazla %70’i indirilir; kalan %30, kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak matraha eklenir. Bu oran kanunda (GVK md.40/5) sabittir — tebliğle veya yeniden değerlemeyle değişmez. 2020’de %70’ti, 2026’da da %70.

Bu iki mekaniğin ayrı çalıştığını görmek kritik: aylık kira önce 46.000 TL tavanına vurulur; cari giderler ise ayrıca %70 oranına tabidir. Kiranın tavana kadarki kısmına ikinci bir %30 kesintisi uygulanmaz — çünkü kira, md.40/5’in “cari gider” tanımına değil, md.40/1’in kendi tavanına bağlıdır.

Peki tüm bunların uygulandığı “binek otomobil” nedir? İşte cevabın kilit olduğu yer burası: tanım markaya, fiyata veya kasa tipine değil, GTİP pozisyonuna dayanır. 87.03 pozisyonundaki, esas itibarıyla insan taşımak üzere tasarlanmış araçlar binek otomobildir ve kısıtlamaya girer. 87.04 pozisyonundaki, eşya taşımaya mahsus araçlar (kamyonet, panelvan, bazı çift kabin pikaplar) binek sayılmaz ve bu kısıtlamaların hiçbirine tabi değildir. Bir çekince: 87.03 geniş bir başlıktır; ağırlıkla insan taşımak için tasarlanmamış özel amaçlı araçlar (ambulans, cenaze aracı, mahkûm/para nakil aracı, motokaravan gibi) bu pozisyonda görünse de, “binek otomobil” gider rejimine tabi olup olmadıkları ÖTV (II) sayılı listedeki konumları ve aracın fiilî niteliğiyle ayrıca değerlendirilir — 87.03 etiketini gördüğünüz her araca otomatik “binek” muamelesi yapmayın.

Bir de faaliyet istisnasını baştan not düşelim, çünkü aşağıdaki gelir/kurumlar vergisi gider kısıtlamalarını ve KDV indirim yasağını kesen bir muafiyettir: faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerin kiralanması ya da çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükelleflerin (rent-a-car, gerçek usulde taksi, sürücü kursu vb.) bu amaçla kullandıkları araçlar, yalnız KDV indirim yasağından değil, GVK md.40’taki kira, gider ve amortisman kısıtlamalarının tamamından muaftır (GVK md.40/1-5-7 ve KDVK md.30/b’nin ortak istisnası). İstisna aracın sınıfına değil, mükellefin faaliyetine ve aracın gerçekten o faaliyette kullanılmasına bağlıdır; aynı firmanın yöneticisine tahsis ettiği otomobil bu muafiyete girmez.

2026 Tavanları ve “Beklenen” ile “Efektif” Faydanın Farkı

Önce tabloyu tek bakışta koyalım. Aşağıdaki dört tavan ve tek oran, 2026’da binek otomobilin temel sayısal sınırlarını içerir; faaliyet istisnası, KDV yasağı, kıst amortisman ve finansal kiralama gibi kuralları da yazının devamında ekliyoruz.

Tablo A — 2026 binek otomobil kısıtlama tutarları

Rakip içeriklerin büyük kısmı tam da burada durur: tavanları listeler, geçer. Oysa asıl anlatılması gereken şu — bu tavanlar üst üste bindiğinde, bir binek otomobile bağlanan paranın matraha “gireceği sanılan” kısmı ile gerçekte giren kısmı ciddi biçimde ayrışır. Buna efektif fayda diyorum ve mükelleflere hep bu tabloyu çıkarıyorum.

3.000.000 TL’lik bir binek otomobili üç yoldan işletmeye alalım ve her yolda “beklenen” ile “efektif” matrah etkisini karşılaştıralım.

Tablo B — 3.000.000 TL’lik binek otomobilde beklenen vs. efektif matrah etkisi (2026, temsilî hesap)

Simülasyon notları: Tavan tutarları 332 SN GVGT’ye dayanır; türev rakamlar hesaplamadır. Senaryo A’da araç bedelinin tamamı maliyete alınıp 5 yıllık faydalı ömürle (yıllık beşte bir) amortismana tabi tutulur; tavan 2.600.000 TL olduğundan yıllık amortisman 520.000 TL’de kalır, aşan 400.000 TL hiçbir yıl gider yazılamaz. Bir sadeleştirme uyarısı: binek otomobilde iktisap edilen ilk yıl kıst amortisman gündeme gelir; yani ilk yıl yalnız iktisap ayından yıl sonuna kadarki süreye amortisman ayrılır, ayrılmayan kısım son yıla eklenir. Tablodaki “yıllık 520.000 TL”, dönemsel dağılımı değil tam yıl varsayımıyla toplam etkiyi göstermek için kullanılmıştır.

Senaryo B’de aylık 65.000 TL kira varsayılmıştır (temsilî); tavan 46.000 TL olduğundan aşan 19.000 TL/ay (60 ayda 1.140.000 TL) gider dışıdır. Bu, 2026 tavanının 60 ay boyunca sabit kaldığı statik bir simülasyondur; tavanlar her yıl yeniden değerlemeyle güncellendiğinden 2027–2030 tutarları bugünden bilinemez, gerçek beş yıllık sonuç bu varsayıma bağlıdır. Bu tabloda yakıt/bakım/sigorta gibi cari giderler ayrıca %70 kuralına tabidir ve her senaryoda bu giderlerin %30’u KKEG olarak eklenir — tablodaki tutarlara dahil değildir.

Tablonun anlattığı net: “3 milyonluk araç aldım, 3 milyonu gidere yazarım” beklentisi, en iyi senaryoda 2,6 milyona iniyor; kiralama yolunda araç bedelinden yüksek bir kira ödeniyorsa fark daha da açılıyor. Kurumlar vergisini %25 kabul edersek (genel oran KVK md.32; sektörel istisnalar hariç), satın almada beklenen 750.000 TL’lik vergi tasarrufu efektifte 650.000 TL’ye düşüyor — ve bu, henüz cari giderlerdeki %30 KKEG etkisini eklemeden. Bu tutarlar aynı gün cebe giren bir tasarruf değil; amortisman etkisi yıllara yayılır ve her yıl yeterli vergi matrahı bulunduğu, oranın değişmediği varsayımına dayanan nominal toplam etkidir.

Bir ayrımı da net koyayım: alımdaki ÖTV+KDV’yi ne yapacağınız bir tercih hakkıdır. İsterseniz doğrudan gider yazarsınız (md.40/1, tavan 1.200.000 TL), isterseniz maliyete ekleyip amortismanla itfa edersiniz (md.40/7, tavan 2.600.000 TL). Bu tercih esasen VUK’un maliyet bedeli ve değerleme hükümleri çerçevesinde yapılır; GVK md.40 ise her iki yolun tavanını belirler. Hangisinin lehinize olduğu, aracın vergi kompozisyonuna ve kârlılık planınıza göre değişir.

Karar Matrisi: Sırasıyla Sorulması Gereken Üç Soru

Bir binek otomobil kararını masaya koyduğumda üç soruyu bu sırayla sorarım. Sıra önemli, çünkü ilk soru diğer ikisini çoğu zaman anlamsız kılar.

Karar 1 — Araç binek mi, ticari mi? (En büyük kaldıraç.) Kısıtlamanın tamamı yalnız binek otomobile, yani GTİP 87.03 pozisyonundaki araçlara uygulanır. Eşya taşımaya mahsus 87.04 sınıfı araçlarda (kamyonet, panelvan ve testi geçen çift kabin pikaplar) ne tavan vardır, ne %70 kuralı, ne de KDV indirim yasağı. Çift kabin pikaplarda ayrım şu teknik testle yapılır: eşya taşıma alanının taban uzunluğu, dingiller arası mesafenin %50’sinden fazlaysa araç 87.04 (ticari), azsa 87.03 (binek) sayılır (2 Seri No.lu Gümrük Genel Tebliği, RG 06.02.2010/27485; İstanbul VDB’nin 10.07.2013 tarihli 39044742-ÖTV sayılı özelgesi). İki akstan fazlası da 87.04’e işaret eder. Orana çok yakın ya da tam eşit sınır durumlarda bu ölçüm tek başına belirleyici sayılmamalı; bu tür marjinal hallerde ve genel olarak yüksek tutarlı alımlarda bağlayıcı tarife bilgisine (BTB) başvurun. Dayanak tebliğ ile ÖTV (II) sayılı liste zaman zaman güncellenebildiğinden, karar öncesi cari metni teyit edin. Bu tek karar, çoğu zaman aşağıdaki iki karardan daha büyük bir vergi farkı yaratır.

Karar 2 — Satın al mı, kirala mı, ikinci el mi? Araç gerçekten binekse, finansman yolu tavanların hangisine takılacağınızı belirler. Satın almada amortisman tavanı (2.600.000 TL veya 1.380.000 TL) devreye girer. Operasyonel kiralamada aylık 46.000 TL tavanı işler ve bu tavanın altında kalan bir kira, amortisman tavanından daha esnek olabilir. Bir teknik ayrıntı: finansal kiralama (leasing) ödemeleri aylık kira kısıtlamasına tabi değildir (311 SN GVGT md.13/5); ödeme, VUK mük.290 uyarınca anapara ve faiz olarak ayrıştırılarak muhasebeleştirilir, “Haklar” hesabında izlenen araçta ise amortisman tavanı uygulanır (311 SN GVGT md.15/7).

Karar 3 — KDV’yi ne yapacağız? Burada en çok yanılan beklenti şu: “KDV’yi indiririz.” Kural olarak indiremezsiniz. İşletmeye ait binek otomobilin alış vesikalarında gösterilen KDV, KDVK md.30/b uyarınca indirilemez; gider veya maliyet unsuru olur. Bu yasağın istisnası dardır — başlıca, faaliyeti binek otomobil kiralamak veya çeşitli şekillerde işletmek olanlar (rent-a-car, gerçek usulde taksici, sürücü kursu); ayrıca binek otomobil alım-satımını faaliyet edinenlerin satmak üzere (ticari mal olarak) aldıkları araçlarda da bu yasak uygulanmaz. Olağan bir KOBİ’nin kendi kullanımı için aldığı binekte ise istisna işlemez. Üstüne KDVK md.30/d şunu ekler: gelir/kurumlar vergisinde indirimi kabul edilmeyen (KKEG) giderlere ait KDV de indirilemez — yani kira aşımına veya cari giderlerin %30’una isabet eden KDV de kaybolur.

Bir eşik uyarısı: motorlu taşıtlar vergisinde (MTV) %70/%30 mekaniği yoktur ve bu ayrımın kaynağı GVK değil, 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu md.14’tür. Bu madde, (I) sayılı tarifedeki taşıtlardan (otomobil, kaptıkaçtı, arazi taşıtı — yani binek) alınan MTV’nin gelir ve kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul edilmeyeceğini söyler; dolayısıyla binek otomobilin MTV’si kural olarak gider yazılamaz (tamamı KKEG). Buna karşılık (II) sayılı tarifedeki yük/ticari taşıtlar (minibüs, otobüs, kamyonet, kamyon, çekici vb.) md.14 listesinde yer almaz; onların MTV’si gider yazılabilir. Maddenin kendi istisnası da vardır: taşıt kiralama faaliyetiyle uğraşan işletmelerin bu amaçla kiraya verdikleri taşıtlarda MTV, binek dahi olsa gider yazılabilir. Ayrıca serbest meslek erbabında (GVK md.68) tavan tutarları ticari kazançtakiyle aynıdır; pratikteki fark mekaniktedir: serbest meslek kazancı zaten hasılattan indirilebilir giderler düşülerek bulunduğu için, tavanı aşan kısım ticari kazançtaki gibi ayrı bir KKEG kalemi olarak matraha eklenmez, doğrudan indirilemeyen gider olarak dışarıda bırakılır.

Gökay GÜL’ün Notu: Patronlara hep şunu söylüyorum: “vergiden düşsün” diye araç alma kararını, aracın ruhsattaki cinsini ve GTİP pozisyonunu netleştirmeden verme. Aynı bütçeyle alınan, GTİP 87.04 olarak sınıflandırılmış bir ticari araç (çoğu zaman N1 kategorisindedir), binek bir SUV’den çoğu durumda belirgin biçimde fazla gerçek gider avantajı sağlar — çünkü onda binek otomobile özgü %70 kuralı, amortisman tavanı ve KDV indirim yasağı yoktur. Ama bunu tersinden okumayın: “vergi düşsün diye 87.04 alayım” doğru sıralama değil. Doğru soru şu — işletmenin gerçekten yük/eşya taşıma ihtiyacı var mı? Varsa 87.04 hem işi görür hem kısıtlamayı kaldırır; yoksa, sırf sınıf değiştirmek için alınan araç sizi başka bir riske sokar. Bir uyarı: N1 tip-onay sınıfı tek başına 87.04 sonucunu garanti etmez; belirleyici olan GTİP’tir. Bir de şu saklı kalmasın: 87.04 olmak binek kısıtlamalarını kaldırır ama gideri kayıtsız yapmaz — araç alış bedeli doğrudan gider değil, VUK’a göre amortismanla itfa edilir; giderin işle ilgisi, belgelenmesi ve genel KDV indirim şartları her hâlde aranır.

Sınıftan bağımsız asıl risk — özel kullanım: Araç ister 87.03 ister 87.04 olsun, ortağa veya yöneticiye tahsis edilip fiilen özel kullanıma açılıyorsa, sınıflandırma sizi kurtarmaz. Bu durumda gündeme personele sağlanan menfaatin ücret sayılması, ortak yönünden örtülü kazanç dağıtımı (transfer fiyatlandırması) ve işle ilgisi kurulamayan harcamanın reddi ile bunlara bağlı KDV sonuçları gelir. Yani “87.04 aldım, artık her şey iner” güvenli liman değildir; belirleyici olan aracın fiilî kullanımı ve bunun kayıtla (zimmet, kilometre/rota) belgelenmesidir. Aracı almadan önce satıcıdan uygunluk belgesindeki (uygunluk/tip onayı) araç sınıfını ve GTİP’i yazılı isteyin; yüksek tutarlı alımlarda tereddüt varsa gümrük tarifesi yönünden bağlayıcı tarife/özelge değerlendirmesine gidin — showroom’daki “bu ticari sayılır” sözüne güvenmeyin.

Sahadan Bir Vaka: “Hepsi Gider” Sanılan 2,8 Milyonluk SUV

Not — temsilî örnek: Aşağıdaki vaka, danışmanlık pratiğinde sık karşılaşılan durumlardan damıtılmış kompozit bir örnektir; tek bir gerçek mükellefi birebir anlatmaz. Rakamlar mekaniği göstermek için tipik büyüklüklerdir.

İç Anadolu menşeli, orta ölçekli bir üretim KOBİ’si, 2026 başında 2.800.000 TL’lik (ÖTV ve indirilemeyen KDV dâhil toplam iktisap maliyeti) bir binek SUV’yi şirket üzerine aldı. Patronun beklentisi net konuşulmuştu: “Aracın tamamı zaten gidere yazılır, KDV’sini de indiririz, kârdan ciddi vergi düşer.” Muhasebe, aracı maliyete alıp beş yıla yaymayı ve alıştaki KDV’yi indirim hesaplarına atmayı planlıyordu.

Tabloyu birlikte kurduğumuzda beklenti üç yerde kırıldı. Birincisi, araç 87.03 pozisyonunda bir binek otomobildi; amortismana esas tutar vergiler maliyette olduğu için 2.600.000 TL tavanına vuruyordu — bu temsilî örnekte aracın tavanı aşan kısmı (2.800.000 − 2.600.000 = 200.000 TL) hiçbir yıl amortismana giremeyecekti. İkincisi, alıştaki KDV indirilemezdi (md.30/b); indirim olarak yazılan tutarın düzeltilip maliyete/gidere alınması gerekti. Üçüncüsü, yıllık yaklaşık 360.000 TL’lik yakıt-bakım-sigorta giderinin yalnızca %70’i (252.000 TL) inecek, %30’u (108.000 TL) KKEG olarak matraha eklenecekti.

Sonuç şuydu: patronun kafasındaki “2,8 milyonun tamamı ilk yıl gider olur” beklentisi zaten amortisman rejimine aykırıydı; muhasebenin planı da kendi içinde tutarsızdı. Çünkü aynı KDV aynı anda hem maliyette (amortismana esas 2.800.000 TL’nin içinde) tutulup hem de indirim yoluyla geri alınamaz — ikisinden yalnızca biri olur.

Doğru kurgu tek yönlüdür: KDV md.30/b gereği indirilemediği için maliyette kalır. Amortismana esas tutar da 2.600.000 TL tavanına vurur. İlk yıl matrahtan yalnızca 520.000 TL amortisman (2.600.000 ÷ 5) ile 252.000 TL cari gider (360.000’in %70’i) — toplam 772.000 TL — inebilir. Patronun umduğu “ilk yıl araç bedelinin tamamı (2.800.000) + cari giderler (360.000) = 3.160.000 TL gider, üstüne KDV’nin ayrıca iadesi” tablosuyla kıyaslandığında, gerçek ilk yıl matrah etkisi (772.000 TL) bunun kabaca dörtte biriydi; üstelik beklenen KDV indirimi de hiç doğmuyordu (bu rakamlar kıst amortisman hariç, tam yıl varsayımıyla temsilîdir).

Aynı toplantıda basit bir soru sorduk: bu aracın işlevi ağırlıkla saha/servis mi, yoksa yönetici konforu mu? İşlev ağırlıkla saha taşımasıysa — yani araç gerçekten yük/eşya taşıma ihtiyacına hizmet ediyorsa — aynı bütçeyle alınacak, GTİP 87.04 olarak sınıflandırılan bir çift kabin ticari araç (çoğu N1 kategorisinde) binek kısıtlamalarını devre dışı bırakacaktı: binek’e özgü %70 sınırı ve amortisman tavanı uygulanmaz, alış bedeli genel amortisman hükümleriyle itfa edilir, cari giderler işle ilgili oldukları ölçüde inerdi ve KDV genel şartlarla indirilebilirdi. Ama bu sonuç aracın gerçek kullanımına bağlıydı; yönetici konforu için alınıp özel kullanıma açılsaydı, sınıf 87.04 olsa bile menfaat/ücret ve işle ilgisizlik değerlendirmesi yine gündeme gelecekti. Karar sonraki alım için değişti; mevcut SUV ise kısıtlamalar doğru kurgulanarak beyana bağlandı (yanlış KDV indirimi beyan verilmeden düzeltildiğinden ceza ve gecikme faizi doğmadı). Ders tek cümle: bu konuda para, çoğu zaman yanlış tavanda değil, yanlış araç sınıfında kaybediliyor.

Sık Sorulan Sorular

1. 2026’da binek otomobil aylık kira gideri tavanı ne kadar? Aylık en fazla 46.000 TL (KDV hariç) gider olarak dikkate alınabilir (GVK md.40/1, 332 SN GVGT). 2025’te bu tutar 37.000 TL’ydi. Tavanı aşan kira ile aşan kısma isabet eden KDV gider yazılamaz.

2. Binek araç alımında ÖTV+KDV’nin ne kadarı gider yazılır? En fazla 1.200.000 TL’si doğrudan gider olarak dikkate alınabilir (GVK md.40/1). Alternatif olarak bu vergileri maliyete ekleyip amortismanla itfa edebilirsiniz; o zaman 2.600.000 TL’lik amortisman tavanı devreye girer. Hangisinin lehinize olduğu araca göre değişir.

3. Amortisman üst sınırı 2026’da kaç TL? İki tutar var: ÖTV+KDV hariç ilk iktisap bedeli için 1.380.000 TL; vergiler maliyet bedeline eklenmişse veya araç ikinci el alınmışsa 2.600.000 TL. Aracın iktisap edildiği tarihte yürürlükte olan tavan esas alınır.

4. Ticari araçta gider kısıtlaması var mı? Binek otomobile özgü kısıtlamalar (tavanlar, %70 kuralı, KDV indirim yasağı) yalnız GTİP 87.03 araçlara uygulanır; eşya taşımaya mahsus 87.04 sınıfı araçlarda (kamyonet, panelvan, testi geçen çift kabin pikap) bunların hiçbiri işlemez. Ancak bu, giderin koşulsuz tamamının indirileceği anlamına gelmez: giderin işle ilgisi, belgelenmesi, dönemsellik ve genel KDV indirim şartları (KDVK md.29 vd.) her hâlde aranır. Kısaca 87.04’te “binek’e özgü sınırlar yoktur; genel gider ve KDV şartları saklıdır”.

5. Giderlerin %30’una ne oluyor? Binek otomobile ilişkin cari giderlerin (yakıt, bakım, sigorta vb.) yalnızca %70’i indirilir; kalan %30 kanunen kabul edilmeyen giderdir (KKEG) ve matraha eklenir (GVK md.40/5). Bu %30’a isabet eden KDV de indirilemez (KDVK md.30/d).

6. Binek otomobil alımındaki KDV’yi indirebilir miyim? Kural olarak hayır (KDVK md.30/b); KDV gider veya maliyet unsuru olur. Başlıca istisna, faaliyeti araç kiralamak/işletmek olanlar (rent-a-car, gerçek usul taksi, sürücü kursu) ile binek otomobil ticareti yapanların satmak üzere aldıkları araçlardır. Normal bir KOBİ’nin kendi kullanımına aldığı binekte alış KDV’si indirilemez.

Aracı Almadan Önce: 6 Adımda Kısıtlama Kontrolü

1. Sınıfı belgeyle doğrulayın (almadan önce): Aracın uygunluk/tip onayındaki sınıfını ve GTİP pozisyonunu (87.03 mü, 87.04 mü) satıcıdan yazılı isteyin. Çift kabin pikaplarda %50 kasa/taban testini teyit ettirin.
2. Senaryo tablosunu çıkarın: Satın alma, operasyonel kiralama ve ikinci el için “beklenen vs. efektif matrah etkisi” tablosunu (Tablo B mantığı) araç bedelinizle kurun.
3. ÖTV+KDV tercihini kararlaştırın: Doğrudan gider (1.200.000 TL tavanı) mı, maliyete ekleyip amortisman (2.600.000 TL tavanı) mı — mali müşavirinizle aracın vergi kompozisyonuna göre seçin.
4. KDV’yi baştan doğru kurgulayın: Binekte alış KDV’sini indirim değil gider/maliyet olarak planlayın; kira aşımı ve %30 KKEG’e isabet eden KDV’yi indirilemez kabul edin.
5. Cari gider disiplinini kurun: Yakıt/bakım/sigorta giderlerinde %70/%30 ayrımını muhasebe kurgusuna baştan işleyin; binek otomobilin (MTVK (I) sayılı tarife) MTV’sini tamamı KKEG olacak şekilde izleyin — yük/ticari taşıtların (II sayılı tarife) MTV’si ise gider yazılabilir.
6. Kira sözleşmesini tavana göre yazın: Operasyonel kiralamada aylık kirayı ve KDV’yi 46.000 TL tavanı ışığında değerlendirin; finansal kiralamada anapara/faiz ayrıştırmasını sözleşmeye yansıtın.

Şirkete araç kararını nasıl ele alıyorum

Bir mükellef “araç alacağım” dediğinde işi sondan değil baştan kuruyorum. Önce aracın ruhsattaki cinsini ve GTİP pozisyonunu (87.03 mü, 87.04 mü) satıcıdan yazılı teyit ettiriyorum — çünkü kısıtlamanın işleyip işlemediğini tek başına bu belirliyor. Sonra aynı bütçe için satın alma, operasyonel kiralama ve ikinci el senaryolarını “beklenen vs. efektif matrah etkisi” olarak yan yana koyuyorum. ÖTV+KDV’yi doğrudan gider mi, maliyete ekleyip amortisman mı yazacağımızı aracın vergi kompozisyonuna göre seçiyoruz; %70/%30 ayrımını, KDV indirim yasağını ve MTV’nin KKEG tarafını muhasebe kurgusuna baştan işliyoruz. Amaç, “vergiden düşsün” beklentisini aracın gerçek rakamlarıyla değiştirmek.

Şirkete araç almayı düşünüyorsanız aracın modelini ve ruhsat sınıfını, tahmini bedelini ve gerçekten yük/eşya taşıma ihtiyacınız olup olmadığını yazın; sözleşmeyi imzalamadan önce kısıtlamanın sizi vurup vurmadığını ve gerçek matrah etkisini birlikte çıkaralım.

Kaynaklar

• 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu md. 40/1, 40/5, 40/7 ve md. 68/4-5
• 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu md. 6 (safi kurum kazancının/matrahın tespiti) ve md. 32 (genel kurumlar vergisi oranı %25)
• 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu md. 14 ve (I)/(II) sayılı tarifeler — MTV’nin gider kabul edilmeme kuralı
• 7194 sayılı Kanun (RG 07.12.2019/30971) — binek otomobil gider kısıtlamasını getiren düzenleme
• Gelir Vergisi Genel Tebliği Seri No: 332 (RG 31.12.2025/33124, 5. Mükerrer) — 2026 tavan tutarları
• 311 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği (RG 27.05.2020/31137) — Beşinci Bölüm, uygulama usulü
• 585 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği (RG 27.11.2025/33090) — 2025 yeniden değerleme oranı %25,49
• 3065 sayılı KDV Kanunu md. 30/b, md. 30/d; KDV Genel Uygulama Tebliği (III/C-2)
• 4760 sayılı ÖTV Kanunu eki (II) sayılı liste; GTİP 87.03 / 87.04 ayrımı — 2 Seri No.lu Gümrük Genel Tebliği (RG 06.02.2010/27485)
• İstanbul VDB özelgesi 10.07.2013 (39044742-ÖTV 01.MADDE GENEL-1014); 60 No.lu KDV Sirküleri
• GİB “Binek Otomobillerde Gider ve Amortismanların Vergi Matrahından İndirimi” rehberi; TÜRMOB ve Big4 2026 sirkülerleri — ikincil teyit