Şahıs İşletmesi mi Limited Şirket mi? 2026 Karar Rehberi

Mevzuat kontrol tarihi: 11 Eylül 2026. Bu rehber genel oranları ve en yaygın senaryoları karşılaştırır. Faaliyet türü, başka sigortalılık, teşvik, ortaklık ve para çekme planı sonucu değiştirebilir.

“Şahıs şirketi mi limited mi?” sorusunda ilk düzeltme terimle ilgilidir: günlük dilde şahıs şirketi denilen yapı çoğu kez bir gerçek kişinin ticari veya serbest meslek faaliyetidir; limited şirket gibi ortaklarından ayrı bir sermaye şirketi değildir.

Kısa cevap

Düşük kurumsal riskli, tek kişilik ve kazancın çoğunun kişisel harcamaya çekileceği bir faaliyette şahıs işletmesinin sadeliği öne çıkabilir. Borç, stok, taahhüt, ortak, yatırımcı veya kârı işletmede bırakma planı büyüdükçe limited şirket daha güçlü bir aday olur.

Fakat “şu kârın altında şahıs, üstünde limited” şeklinde evrensel bir sayı yayımlamak doğru değildir. Aynı kâr tutarında şu dört karar sonucu değiştirebilir:

1. Kâr işletmede mi kalacak, gerçek kişiye mi aktarılacak?
2. Genç girişimci kazanç istisnasının bütün şartları sağlanıyor mu?
3. Kişinin mevcut 4/a, 4/b veya emeklilik durumu ne?
4. Özel borç, kamu borcu ve yönetici sorumluluğu riski ne kadar?

1. İki yapının hukuki farkı

Limited şirketin 50.000 TL asgari sermayesi bir kuruluş masrafı gibi düşünülmemelidir; şirketin sermayesidir. Nakdi sermayenin tamamı tescilden sonraki 24 ay içinde ödenebilir. Bununla birlikte işletme sermayesi ihtiyacı 50.000 TL’den çok daha yüksek olabilir.

Sınırlı sorumluluğun sınırı

Limited şirket kendi özel hukuk borçlarından malvarlığıyla sorumludur. Ortağın şirkete karşı temel borcu taahhüt ettiği sermayeyi ödemek ve varsa şirket sözleşmesindeki ek ödeme veya yan edimleri yerine getirmektir.

Bu koruma üç ayrı başlığı ortadan kaldırmaz:

• Kamu alacağı: Şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen kamu alacağı için limited ortak sermaye payı oranında doğrudan takip edilebilir.
• Kanuni temsilcilik: Müdürün vergi ve kamu borçlarına ilişkin sorumluluğu, yalnız ortak olmasından doğan sorumluluktan ayrıdır.
• Kişisel işlem ve teminat: Şahsi kefalet, kusurlu fiil veya hukuka aykırı işlem kişisel sorumluluk doğurabilir.

Bu nedenle “limited kurdum, kişisel riskim sıfırlandı” cümlesi doğru değildir; fakat şahıs işletmesi ile limited şirket arasında gerçek bir risk ayrımı yine de vardır.

2. 2026 vergi ve sosyal güvenlik parametreleri

Şahıs işletmesinde gelir vergisi

2026’da ücret dışı gelir vergisi tarifesi:

• 190.000 TL’ye kadar yüzde 15;
• 400.000 TL’nin 190.000 TL’si için 28.500 TL, fazlası yüzde 20;
• 1.000.000 TL’nin 400.000 TL’si için 70.500 TL, fazlası yüzde 27;
• 5.300.000 TL’nin 1.000.000 TL’si için 232.500 TL, fazlası yüzde 35;
• 5.300.000 TL üzerindeki kısmı yüzde 40.

Tarife ciroya değil, kanunen kabul edilen gider ve indirimler sonrasındaki vergi matrahına uygulanır.

Limited şirkette kurumlar vergisi ve kâr payı

Genel kurumlar vergisi oranı yüzde 25’tir. Banka, finans kuruluşu, ödeme kuruluşu ve kanunda sayılan bazı kurumlar için farklı oranlar vardır; yurt içi asgari kurumlar vergisi ile indirim ve istisnalar da ayrıca test edilir.

Tam mükellef bir limited şirketin gerçek kişi ortağa dağıttığı kâr payında:

1. dağıtım sırasında yüzde 15 stopaj uygulanır;
2. kâr payının yarısı gelir vergisinden istisnadır;
3. tek başına kalan yarı 2026’da 400.000 TL’yi aşarsa yıllık beyanname gündeme gelir; başka beyana tabi gelirler varsa toplama kuralları ayrıca uygulanır;
4. şirketçe kesilen stopajın tamamı yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir.

Bu yüzden yüzde 25 + kalan tutarın yüzde 15’i = yüzde 36,25, yalnız ilk nakit vergi görünümüdür. Yıllık beyan gereken dosyada nihai yük, tarife ve mahsup hesabından sonra belirlenir.

3. Genç girişimci: devam eden hak ve kaldırılan destek

2026 genç girişimci kazanç istisnası 400.000 TL’dir. Faaliyete başlanılan yıl dahil üç vergilendirme dönemi uygulanır. Başlıca şartlar şunlardır:

• ticari, zirai veya mesleki faaliyet nedeniyle ilk defa gelir vergisi mükellefiyeti kurulması;
• başlangıç tarihinde 29 yaşın doldurulmamış olması;
• tam mükellef gerçek kişi olunması;
• işe başlamanın süresinde bildirilmesi;
• işte bilfiil çalışma veya işi sevk ve idare etme;
• devir ve ortaklıkla ilgili kanuni sınırlamalara uyulması.

Bir takvim yılının yalnız birkaç ayında faaliyet gösterilmesi o yılı birinci dönem olmaktan çıkarmaz. İstisna, hasılata değil kazanca uygulanır ve diğer gelir türlerine taşınmaz.

Genç girişimciye özgü, bir yıl süreli 4/b prim desteği ise 7566 sayılı Kanunla 1 Ocak 2026’dan itibaren kaldırıldı. Bu kaldırma, gelir vergisi istisnasını sona erdirmedi. Borcu bulunmayan ve primini süresinde ödeyen uygun 4/b sigortalılarının yararlanabildiği normal beş puan indirimi farklı bir düzenlemedir.

2026 4/b tutarı neden tek sayı değildir?

2026 aylık prime esas kazanç alt sınırı 33.030 TL’dir. Genel 4/b prim oranı üzerinden alt sınır tahakkuku 11.725,65 TL; normal beş puan indirim şartları sağlanırsa 10.074,15 TL olur. Kişinin başka sigortalılığı, emekliliği, borcu ve seçtiği prime esas kazanç tutarı sonucu değiştirebilir.

Bu primin vergi matrahına etkisi de faaliyet ve beyan biçimine göre doğru satırda ele alınmalıdır. Karşılaştırma tablosuna hem gider hem ayrıca kişisel maliyet olarak iki kez yazılmamalıdır.

4. Üç örnek: tablo neyi gösterir, neyi göstermez?

Aşağıdaki dar örnek yalnız 2026 gelir/kurumlar vergisi ile kâr payı vergisini gösterir. Varsayımlar:

• yazılı tutar, indirilebilir işletme giderlerinden sonraki ve kişisel 4/b indirimi öncesindeki kazançtır;
• limited şirket genel yüzde 25 oranındadır ve vergi sonrası kârın tamamını Türkiye’de yerleşik gerçek kişi ortağa dağıtır;
• ortağın başka beyana tabi geliri yoktur;
• teşvikler, yurt içi asgari kurumlar vergisi, muhasebe gideri ve finansman etkisi yoktur;
• 1.500.000 TL örneğinde yıllık kâr payı beyannamesi verilir ve stopajın tamamı mahsup edilir.

* 1.500.000 TL kârda 375.000 TL kurumlar vergisi sonrası brüt kâr payı 1.125.000 TL’dir. Bunun yarısı 562.500 TL olduğundan yıllık beyan eşiği aşılır. Tarife vergisi 114.375 TL, dağıtımda kesilen 168.750 TL stopajdan mahsup edilir; fazla kesintinin iade şartları ayrıca yerine getirilir. İade gerçekleşmeden önceki nakit kesinti görünümü 543.750 TL’dir.

Bu tablo bir şirket türü kararı değildir. Şahsi sorumluluk, 4/b, kuruluş-idame gideri, kârı şirkette bırakma ihtiyacı ve yatırımcı planı eklenmeden “kazanan” ilan edilemez.

5. Neden tek bir kırılım noktası yok?

Kârın tamamı kişiye çekilecekse

Şahıs işletmesinde kazanç zaten gerçek kişinindir. Limited şirkette para, şirketten ortağa hukuki bir dayanakla aktarılır; kâr payı dağıtımı ikinci vergi ve şirketler hukuku katmanı doğurur.

Kâr işletmede kalacaksa

Dağıtılmayan kâr payı için o anda gerçek kişi kâr payı vergilemesi doğmaz. Fakat para şirketindir; ortağın serbestçe harcayabileceği kişisel para değildir. “Yüzde 25 ödedim ve cebime aldım” şeklinde okunamaz.

Huzur hakkı kullanılacaksa

Gerçek yönetim hizmeti karşılığında, yetkili organ kararı ve emsale uygun tutarla müdüre huzur hakkı ödenebilir. Huzur hakkı ücrettir; asgari ücret istisnası, kümülatif tarife, yıllık beyan ve sosyal güvenlik statüsü birlikte kontrol edilir. 33.030 TL’nin tamamını herkes için “vergisiz çekim limiti” saymak yanlıştır. Ayrıntılı hesap için 2026 huzur hakkı rehberine bakın.

Cari hesaptan para çekilecekse

Belgesiz ortak çekişi kâr payı veya huzur hakkının alternatifi değildir. Şirketin ortaktan alacağına dönüşebilir; emsal faiz, transfer fiyatlandırması ve KDV dahil ayrı riskler doğurabilir. İşlem gerçekleşmeden önce hukuki dayanak belirlenmelidir.

6. Karar matrisi

“Kurumsal müşteri limited ister” veya “yatırımcı için limited zorunludur” gibi genellemeler de doğru değildir. İhale şartnamesi, sektör lisansı ve yatırım belgesi ne istiyorsa o incelenmelidir.

7. Geçiş planı

Şahıs işletmesinden limited şirkete geçiş tek düğmeyle yapılan bir unvan değişikliği değildir. Yeni şirket kuruluşu, ticari işletmenin devri, ayni sermaye veya diğer yeniden yapılandırma yolları gündeme gelebilir. Şunlar işlemden önce envantere alınmalıdır:

1. stok ve demirbaşların devir yöntemi;
2. devam eden sözleşmeler ve müşteri onayları;
3. çalışanların iş hukuku ve SGK geçişi;
4. KDV, gelir vergisi ve değerleme sonuçları;
5. ruhsat, e-ticaret, banka ve ödeme kuruluşu kayıtları;
6. eski mükellefiyetin kapanışı ve yeni şirketin açılış tarihi.

Şirket kuruluşunun adımları için 2026 şirket kuruluşu yol haritasını kullanabilirsiniz.

Uygulama kontrol listesi

1. Önümüzdeki 12 ay için ciro değil, gider sonrası kazanç bütçesi çıkarın.
2. Kârın ne kadarının kişisel harcamaya, ne kadarının işletmeye ayrılacağını belirleyin.
3. Genç girişimci şartlarını belge bazında kontrol edin; yalnız yaşa bakmayın.
4. Mevcut 4/a, 4/b, emeklilik ve prim borcu durumunu sorgulayın.
5. Özel borç, kamu borcu, kefalet ve yönetici sorumluluğunu ayrı puanlayın.
6. Şahıs, limited-tam dağıtım ve limited-kârı içeride tutma senaryolarını aynı varsayımlarla hesaplayın.
7. Ortak/yatırımcı ve üç yıllık geçiş planını vergi hesabına ekleyin.
8. Kararı her bütçe döneminde yeniden test edin.

Resmî kaynaklar

• GİB — Genç Girişimcilere Vergi Teşviki 2026
• GİB — 2026 Gelir Vergisi Tarifesi
• GİB — Menkul Sermaye İradı Rehberi 2026
• SGK — 2026 prime esas kazanç sınırları
• SGK — 4/b beş puan indirim kuralları
• TBMM — 7566 sayılı Kanun
• Ticaret Bakanlığı — Limited Şirket Rehberi
• GİB — Tahsilat Genel Tebliği, limited şirketlerin kamu borçları bölümü
• Mevzuat — Gelir Vergisi Kanunu
• Mevzuat — Türk Ticaret Kanunu