Serbest Meslek Geçici Vergi 2026: 4 Dönem ve Stopaj Mahsubu

Mevzuat kontrol tarihi: 11 Eylül 2026. Bu rehber, tam mükellef gerçek kişinin genel rejimdeki serbest meslek kazancını anlatır. GVK 18 telif istisnası, GVK mükerrer 20/B sosyal içerik üreticiliği, arızi kazanç, noterlik, dar mükellefiyet ve yabancı ülke vergileri ayrı kurallara tabidir.

Kısa cevap

Serbest meslek geçici vergisi 2026’da %15 oranında ve dört kümülatif dönem için hesaplanır. Ancak “net kazanç × %15 = yıl içinde her durumda ödenen geçici vergi” denklemi eksiktir. İlgili mesleki kazançtan kesilen stopaj da dönem hesabında mahsup edilir.

Doğru sıra şöyledir:

1. kümülatif serbest meslek kazancını bulun;
2. kazanca %15 uygulayarak hesaplanan geçici vergiyi bulun;
3. önceki dönemlerde gerçekten ödenen geçici vergiyi düşürün;
4. aynı hesap dönemindeki ilgili stopajı düşürün;
5. kalan varsa döneminde ödeyin;
6. yıllık beyannamede yalnız gerçekten ödenmiş geçici vergiyi ve kesilen stopajın tamamını ayrı satırlarda gösterin.

Bu sıra, aynı teorik geçici verginin iki kez mahsup edilmesini önler.

1. Geçici vergi neden %15?

GVK mükerrer 120, serbest meslek kazancına gelir vergisi tarifesinin ilk dilim oranının uygulanmasını öngörür. 332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile belirlenen 2026 tarifesinin ilk oranı %15 olduğundan geçici vergi oranı da %15’tir.

Yıllık gelir vergisi ise farklıdır: 2026 ücret dışı tarifesi %15, %20, %27, %35 ve %40 dilimlerinden oluşur. Bu nedenle geçici vergi, yıllık nihai vergi değildir; yıl içinde yapılan bir ön vergi hesabıdır.

Geçici vergi matrahı ciro değil, kural olarak tahsil edilen mesleki hasılattan GVK 68 kapsamında kabul edilen ve ödenen giderler çıkarıldıktan sonra kalan serbest meslek kazancıdır. Bağ-Kur primi, genç girişimci istisnası veya başka indirimlerin hangi aşamada dikkate alınacağı ayrıca kontrol edilmelidir.

2. 2026’da üç değil dört dönem var

7338 sayılı Kanun dördüncü geçici vergi dönemini kaldırmıştı. 7566 sayılı Kanun ise GVK mükerrer 120’deki “ilk dokuz ay” sınırlamasını kaldırdı. GİB’in 2026 rehberi, dördüncü dönemin 2025 takvim yılından itibaren yeniden uygulanacağını açıkça belirtiyor.

Takvim yılı kullanan serbest meslek erbabı için dönem ve kanuni son günler:

2026 fiili takvim notu: 17 Mayıs 2026 Pazar gününe denk geldiği için GİB Vergi Takvimi ilk dönemin beyan ve ödeme son gününü 18 Mayıs 2026 olarak gösterdi. İkinci dönem 17 Ağustos 2026’dır. Üçüncü ve dördüncü dönem için olası resmi süre uzatımları ve tatil kaymaları beyan gününde ayrıca kontrol edilmelidir.

Eski metinlerdeki “beyan 17’sinde, ödeme ay sonunda” ifadesi güncel genel süreyi yansıtmaz. Beyan ve ödeme aynı kanuni gündedir.

3. Stopaj hangi belgede ve kim tarafından kesilir?

Serbest meslek erbabı, mesleki tahsilatı için kural olarak e-Serbest Meslek Makbuzu (e-SMM) düzenler; bu işlem “fatura kesmek” diye adlandırılmamalıdır.

GVK 94 kapsamındaki vergi sorumlusu, genel rejimdeki serbest meslek ödemesinden %20 gelir vergisi tevkifatı yapar. GVK 18 kapsamındaki işler için oran %17’dir; istisna ve nihai vergileme sonucu ayrıca değerlendirilir. Stopaj matrahı ve belgesi işlem bazında kontrol edilmelidir.

Stopaj her tahsilatta otomatik değildir. Örneğin stopaj yükümlülüğü bulunmayan nihai tüketiciye sunulan hizmette gelir vergisi stopajı olmaz. Buna karşılık ticaret şirketleri ve GVK 94’te sayılan diğer vergi sorumlularının genel serbest meslek ödemelerinde tevkifat gündeme gelir.

4. Stopaj önce geçici vergide nasıl mahsup edilir?

GİB’in 2026 Serbest Meslek Kazancı Rehberi mahsup sırasını açıklar: dönemler itibarıyla hesaplanan geçici vergiden, aynı hesap döneminde daha önce ödenmiş geçici vergi ve geçici vergiye tabi kazançla ilgili tevkifat düşülür. Kalan, o dönemin ödenecek geçici vergisidir.

Basitleştirilmiş formül:

Ödenecek dönem geçici vergisi = kümülatif kazanç × %15 − önceki dönemlerde ödenen geçici vergi − ilgili kümülatif stopaj

Sonuç sıfırın altına inerse dönem için negatif vergi ödenmez. Mahsup fazlasının iade süreci ile yıllık beyan mahsup süreci birbirine karıştırılmamalıdır.

5. Yıllık beyannamede çift mahsup nasıl önlenir?

Yıllık gelir vergisi, 2026 artan oranlı tarifesiyle hesaplanır. Beyannamede iki ayrı peşin vergi bilgisi bulunur:

• Geçici vergi satırı: dönem beyannamelerindeki “ödenecek geçici vergi” tutarlarından gerçekten ödenenlerin toplamı;
• Kesinti yoluyla ödenen vergiler satırı: yıl içinde kesilen stopajın tamamı; geçici vergiden dönem içinde mahsup edilen stopaj da buna dahildir.

Teorik “kazanç × %15” tutarını geçici vergi ödenmiş gibi yazıp ayrıca stopajın tamamını düşmek yanlıştır. Mevcut örnekteki büyük hata tam olarak buydu.

6. Düzeltilmiş 3.000.000 TL örneği

Varsayımlar:

• KDV hariç gayrisafi mesleki hasılat: 3.000.000 TL;
• GVK 68 kapsamında kabul edilen gider: 800.000 TL;
• serbest meslek kazancı / örnek vergi matrahı: 2.200.000 TL;
• hasılatın tamamı genel oranda %20 stopaja tabi;
• yıl içi dağılımın hesap sonucunu değiştirecek başka bir indirim, zarar veya mahsup yok.

Eski hesap, 330.000 TL teorik geçici vergiyi ödenmiş kabul edip 600.000 TL stopajı da ayrıca düşerek 277.500 TL iade buluyordu. Bu, ödenmeyen 330.000 TL’yi ikinci kez kredi saydığı için yanlıştı.

Gerçek dosyada hasılat ve giderlerin dönem dağılımı, devreden zarar, indirimler, başka gelir unsurları, %5 uyumlu mükellef indirimi ve stopaj belgesi sonucu değiştirebilir. Bu tablo mekanizmayı göstermek için sınırlı bir örnektir.

7. Stopajsız müşteri portföyünde ne değişir?

Aynı 2.200.000 TL kazançta stopaj yoksa teorik geçici vergi 330.000 TL’nin dönemler itibarıyla ödenmesi beklenir. Yıllık vergi 652.500 TL olduğundan, başka mahsup ve indirim yoksa yıllık beyannamede yaklaşık 322.500 TL daha ödenecek kalır.

Bu nedenle serbest meslek nakit planı yalnız ciroya göre kurulmaz. Aylık olarak en az şu dört sütun izlenmelidir:

1. KDV hariç tahsil edilen hasılat;
2. kabul edilen ve ödenen mesleki gider;
3. kesilen stopaj ve kesintiyi yapan vergi sorumlusu;
4. önceki dönemlerde tahakkuk edip gerçekten ödenen geçici vergi.

8. İade otomatik sonuç değildir

Stopajın veya ödenmiş geçici verginin yıllık gelir vergisini aşması iade alacağı doğurabilir. Fakat “stopajlı çalışan serbest meslek erbabı çoğunlukla iade alır” şeklinde veriyle desteklenmeyen bir genelleme kurulamaz.

GİB rehberine göre mahsup için stopajın beyannameye dahil edilen gelirle ilgili olması gerekir. Mahsuben veya nakden iade, tutara ve talep türüne göre 252 Seri No.lu Tebliğdeki belge ve başvuru düzenine tabidir; başvuru Dijital Vergi Dairesi üzerinden yürütülür.

Sık yapılan hatalar

1. 2026 için hâlâ üç dönem olduğunu yazmak;
2. ödemeyi 17’si yerine ay sonuna bırakmak;
3. serbest meslek makbuzuna “fatura” demek;
4. her müşterinin otomatik %20 stopaj yapacağını varsaymak;
5. stopajı dönem geçici vergi hesabında düşmemek;
6. teorik %15 tutarı ödenmiş geçici vergi sayıp yıllık beyanda çift kredi yaratmak;
7. tahakkuk ettiği halde ödenmeyen geçici vergiyi yıllık vergiden mahsup etmek;
8. iade çıkacağını belge ve kapsam kontrolü olmadan kesinleştirmek.

Uygulama kontrol listesi

1. Kazancın genel serbest meslek rejiminde olup olmadığını belirleyin.
2. e-SMM, banka tahsilatı ve Defter-Beyan kayıtlarını üçer aylık kapatın.
3. Kümülatif hasılat ve GVK 68 kapsamındaki ödenmiş giderleri mutabık hale getirin.
4. Kümülatif kazanca %15 uygulayın.
5. Önceki dönemlerde ödenen geçici vergi ile ilgili stopajı ayrı ayrı doğrulayın.
6. Kalan vergiyi güncel GİB son gününde beyan edip ödeyin.
7. Kesinti yapanların bilgilerini ve stopaj toplamını yıllık beyan öncesi mutabık hale getirin.
8. Yıllık beyanda yalnız ödenmiş geçici vergiyi, stopajın ise tamamını doğru satırlara taşıyın.

Kendi rakamlarınız için düzeltilmiş Serbest Meslek Vergi Kalkülatörü’nü kullanabilirsiniz. Karışık müşteri portföyü, GVK 18/20-B, yurt dışı tahsilat veya iade dosyasında iletişim sayfasından kapsam analizi isteyebilirsiniz.

Resmî kaynaklar

• GİB — Serbest Meslek Kazançları Vergi Rehberi 2026
• GİB — 2026 Gelir Vergisi Tarifesi
• GİB — Beyanname verme ve ödeme süreleri
• GİB — 2026 Vergi Takvimi
• GİB — 332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği
• TBMM — 7566 sayılı Kanun
• Mevzuat — Gelir Vergisi Kanunu